Wegetowanie na świecie
Naprzód, nigdy nie ustawać, rwać bystrym pochodem, siłą, uporem, choćby przy tym jeszcze niejeden miał dzielić ze mną los, niejeden rzucać przed oczy świata taką spowiedź". Ale mimo takich wniosków (luib im podobnych w rodzaju: "Wsią się dzisiaj wszyscy bawią, jak małym szczenięciem. Jest egzotyką, barwną, szumną, strojną w pawie piórka") sama książka nie jest analizą socjologiczną i konstrukcyjnie nawet takich wniosków uzasadnić nie umie. Jest jedynie dokumentem psychologicznym, jest spowiedzią człowieka zdeklasowanego, prywatnego, któremu się nie powiodło zostać panem z różnych powodów. Przecie zdobycie posady i zrobienie kariery nie rozwiązywałoby jeszcze ani problemu asymilacji kulturalno-społecznej homo novusa, ani nie byłoby wzorem dla rozstrzygnięć zagadnień wsi! Iść wsi naprzód - to nie znaczy produkować coraz więcej panów. Fałszywy akcent podejścia do spraw wsi polega właśnie na przyjęciu koncepcji, która traktuje wieś jako bazę do wyławiania talentów.
Margines w sztuce .